Mutezile’nin Temel İlkeleri (Usul-i Hamse) Nedir?

Mutezile mezhebinin inanca dair ilkeleri Usul-i Hamse (Beş Esas) şeklinde özetlenebilir. Mezhebin temel görüşlerini ifade eden bu esasları kısaca şöyle açıklayabiliriz:

  • Tevhid: Allah’ın sıfatları zatının aynıdır. Allah zatı ile bilir, zatı ile görür. Mutezile Allah’ın sıfatlarını reddeder. Allah’ın zatı dışında ayrıca sıfatları yoktur.
  • Adalet: İnsan yaptığından sorumludur. Mutezile’ye göre insanın yaptıklarından sorumlu tutulabilmesi için kendi fiillerini kendisinin yaratması gerekir. İnsanın yaptıklarını da Allah yaratsaydı insan bu fiillerinden sorumlu tutulamazdı. Mutezile bu konudaki görüşü sebebiyle Ehl-i sünnetin kader anlayışının dışına çıkmış, ilahi takdiri yok sayarak insanın kendi kaderini kendisinin belirlediğini söylemiştir.
  • El-Menzile beynel menzileteyn: Büyük günah işleyen ne tam mümin ne de kâfirdir. Bu ikisi arasındadır. Eğer tövbe etmeden ölürse ebedî olarak cehennemde kalacak, tövbe ederse mümin olarak cennete girecektir.
  • El Va’d ve’l Va’id: Allah’ın (c.c.) adaleti iyilikleri mükâfatlandırmayı, kötülüklere ceza vermeyi zorunlu kılar. Mutezile bu sebeple günah işledikten sonra tövbe etmeyen kulu Allah’ın bağışlamasını ve şefaati reddeder.
  • El-Emr Bi’l-Maruf ve’n –Nehy ani’l Münker: İyiliği emretmek, kötülükten sakındırmak her kul için zorunludur

Random Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*
*