GAZAVAT / MÜRİDİZM DİRENİŞi NEDİR?

GAZAVAT / MÜRİDİZM DİRENİŞi NEDİR?

Gazavat / Müridizm, 

Çarlık Rusyasının On sekizinci yüzyılda Kafkasya’yı istilasına karşı ortaya çıkan, Şeyh Şamil önderliğinde gerçekleşen dinî ve millî direnişi, Ruslar “Müridizm Hareketi”, Müslümanlar “Gazavât” olarak adlandırmıştır.

Bu direniş farklı etnik kökene sahip halkların yaşadığı Kuzey Kafkasya’nın bağımsızlığını hedeflemiş tasavvufi bir siyasi başkaldırıdır. Aynı coğrafyada yaşayan Müslüman halkların bir tarikat çatısı altında, bir imam önderliğinde, kardeşlik duygusuyla, kavimcilik ve bölgecilikten doğan ayırımcılığı ortadan kaldırıp birlik oluşturmayı hedeflemişlerdir.

Kuzey Kafkasya’nın doğusunda yer alan Çeçenistan’da halk, 1818-1917 yılları arasında Rus İmparatorluğu’nun işgaline karşı büyük mücadeleler vermiştir. Rus baskısının 19. yüzyılda artmış olduğu Kuzey Kafkasyada,
topluluklarının birliğini ve yaşam tarzını tehdit altındaydı. Bu dönemde yaşanan baskı karşısında İmam Mansur, Kuzey Kafkasya halkları arasında
dini kimliğe dayalı bir bütünlük ve dayanışma hareketini ortaya çıkarmıştır.

İmam sıfatıyla müslüman topluma önderlik yapan Şeyh Şâmil, 1835 yılında topladığı şürada alınan kararlar doğrultusunda bölgedeki Rus iş birlikçisi hanlarla mücadeleye girişip halkın Gazavât Hareketi’nin yanında yer almasını sağlamıştır.

Şeyh Şamil önderliğinde birleşen Kuzey Kafkasya Müslümanları, Dağıstan’ın tamamına ve İnguşetya’nın bazı noktalarına hakim olmuştur.
Bağımsız bir Kafkasya devleti ideali ile başlatılan Gazavat Hareketi, hedefine ulaşamasa da Müslüman Kafkasya halkları arasında ortak bir vatan bilinci oluşturmuştur. 
Bu direnişin sonucu olarak ilk olarak 1924’te Çeçen-İnguş Otonom Bölgesi daha sonra da 1930’ların ortasında Çeçen-İnguş Otonom Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti kurulmuştur.

Sovyet yönetimi, bu hareketin Sovyet halklarında millî uyanışa yol açacağı düşüncesiyle, II. Dünya Savaşı sürecinde sosyalist içerikli olmayan millî kurtuluş hareketlerini feodal ve burjuva hareketleri olarak nitelendirmiştir.

1991’de Sovyetler Birliği dağılması sürecinde General Cahar Dudayev bir direniş başlatarak Grozni’nin kontrolünü ele geçirdi. Bu direnişin önderi olan General Cahar Dudayev, Çeçen İşkerya Cumhuriyeti’ni (ÇİC) ilan etmiştir. 

1990’ların ilk yarısında artan ve 1994’te bir savaşa dönüşen çatışmalar, 1997’de imzalanan Hasavyurt Antlaşması’yla Çeçenistan’a yarı özerklik verilmiştir. Ancak bu antlaşmaya uymayan Rusya 1999 Eylül’ünde Çeçenistan’ı tekrar işgal etmiştir.

Random Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*
*